Fl-artiklu ta’ qabel dan, ippublikat fil-ħarġa tat-Tlieta 18 ta’ Lulju, ktibt fuq dik il-Gouldian partikolari li ħarġet b’maskra b’żewġ kuluri minnflok b’kulur wieħed, u tajtkom ukoll xi dettalji rigward it-trobbija tal-Gouldian fil-magħluq. L-artiklu ta’ llum ukoll jitratta dwar il-Gouldian Finch (Erythrura gouldiae), iżda minn angolu differenti.

Il-Gouldian huwa msemmi għall-mara ta’ John Gould (1804-1881), naturalista li jibqa’ jissemma għal bosta pubblikazzjonijiet fosthom The Birds of Europe (1832-37) u The Birds of Australia (1840-48). Fl-1827 John Gould kien laħaq tassidermista għas-Soċjeta’ Żooloġika ta’ Londra. Elisabeth Gould kienet artista li sa ftit qabel mewtha, fl-1841, kienet tgħin lil John Gould fl-illustrazzjonijiet ta’ l-għasafar. Għad hawn ħafna, speċjalment l-Amerikani, li jirreferu għal dan l-għasfur bħala Lady Gould Finch, pero’, l-aktar isem komuni huwa l-Gouldian Finch.

Klassi: Aves

Ordni: Passeriformes

Familja: Estrildidae

Ġeneru: Erythrura (jinkludi wkoll il-Parrot-finches)

Speċi: Erythrura gouldiae

Kif għidtilkom fl-artiklu l-ieħor, il-Gouldian Finch huwa għasfur li fis-selvaġġ jinstab biss fit-Tramuntana tal-kontinent Awstraljan, għalhekk huwa endemiku għall-dan il-pajjiż. Fis-snin sittin il-Gouldian ġie stabbilit fl-avikultura mhux biss ġewwa l-Awstralja iżda (permezz ta’ esportazzjoni li llum-il-ġurnata ilha li waqfet) anka ġewwa pajjiżi oħra bħall-Amerika u l-Ewropa. Fil-fatt ħafna mill-varjetajiet fil-kulur tal-Gouldian tnisslu fl-istess żmien kemm fi tluq u guvi Awstraljani kif ukoll f’dawk Ewropej, speċjalment ġewwa l-Belġju.

Sfortunatament fl-istat naturali tiegħu dan l-għasfur huwa fil-periklu ta’ estinzjoni, u skond riċerka li saret fadal biss inqas minn 2,500 Gouldian Finch. Numru li huwa żgħir ħafna u allarmanti anka meta wieħed iqis l-espansjoni foneminali li hemm ġewwa dan il-kontinent li jsaħħrek u meta wieħed iqabbel il-firxa vasta li fih kien jinstab il-Gouldian. X’wassal għal din il-figura allarmanti? Żgur li ma nistgħux nitfgħu t-tort fuq l-avikultura għaliex il-qbid tiegħu - u ta’ kull ħlejqa oħra fil-kontinet Awstraljan - ilu ħafna li ġie abolit (inkluż l-esportazzjoni). Wara kollhox, il-Gouldian huwa stabbilit sew fl-avikultura għax min għaraf jipprovdi dak li għandu bżonn tgħallem li fil-fatt mhux diffiċli tnissel minnu.

Dawn l-aħħar snin ġewwa l-Awstralja qed isir ħafna xogħol siewi fil-konservazzjoni u ħafna mill-għajnuna ġejja mid-dilettanti stess. S’issa għadu ma ġiex stabbilit eżatt x’qed jikkawża il-qerda tal-Gouldian fl-abitat tiegħu, għalkemm l-introduzzjoni tal-qtates domestiċi hija magħrufa sew kemm qed tħalli ħerba kbira.

L-avikultura mhux talli mhix tikkawża l-qerda ta’ dan l-għasfur, talli ħafna dilettanti li jrabbu l-Gouldian Finch ħassew il-bżonn li jikkontribwixxu sabiex isir kull sforz possibbli biex il-Gouldian ma jinqeridx darba għall-dejjem mill-ambjent naturali tiegħu. Ġewwa l-Awstralja, preċiżament mill-gżira ta’ Tasmania, Marcus Pollard - dilettant tat-trobbija ta’ l-għasafar bħali u bħalkom – ingħaqad ma’ Mike u Elisabeth Fidler u ffurmaw grupp ta’ nies biex isalvaw il-Gouldian Finch.

Dan il-grupp ta’ esperti u dilettanti ingħaqad ma’ l-"Australian Wildlife Conservancies (AWC) Gouldian Finch Restoration Program". L-AWC għandhom ħafna riservi naturali f’diversi postijiet mferrxa ma’ l-Awtralja, u hija l-akbar organizzazzjoni Awstraljana għall-konservazzjoni, b’fondi minn indvidwi u s-settur privat. Waħda minn dawn ir-riservi naturali tinsab fir-reġjun ta’ Kimberley magħrufa bħala l-Mornington Wildlife Sancturary. Din ir-riserva għandha medda ta’ art b’total ta’ bejn wieħed u ieħor 3,120km², aktar minn disa’ darbiet id-daqs tal-gżejjer Maltin! Fiha hemm waħda mill-aħħar popolazzjoni tal-Gouldian Finch u l-AWC, flimkien mal-koppja Fidler, Marcus Pollard u nies oħra, qedin jagħmlu l-istudji neċessarji u jikkontribwixxu finanzjarjament sabiex jiddeterminaw x’qed iwassal għall-qerda tal-Gouldian fis-selvaġġ. L-għan aħħari huwa sabiex finalment ikunu jistgħu jerġgħu jistabilixxu u jsaħħu l-popolazzjoni tal-Gouldian Finch.

Għalkemm fl-1988 kont tliet xhur l-Awstralja flimkien mal-ġenituri tiegħi, li minn hawn insellmilhom u nerġa’ nirringrazzjhom ta’ kollhox, qatt ma kelli l-opportunita’ li nara l-Gouldians fis-selvaġġ għaliex konna ferm il-bod (fit-tarf l-ieħor tal-kontinet) u kont għadni naqra ta’ tfajjel mqareb ta’ tlettax-il sena! Biss meta rajt għall-ewwel darba dawk l-erba’ pari sofor u ħodor f’tluq ġewwa l-Awstralja stess bqajt sakemm għaxar snin wara bdejt inrabbi l-Gouldians fil-guvi tiegħi jien ukoll. Illum-il-ġurnata jien u dilettanti oħra bħali nħaddnu l-istess għan u qedin nikkontribwixxu sabiex insalvaw il-Gouldian Finch fl-istat natutrali tiegħu, minkejja d-distanza fenominali li hemm bejn Malta u l-Awstralja.

Wieħed jista’ japprezza li post remot bħal m’hu l-Mornington Wildlife Sancturary u x-xogħol intensiv li qed isir hemmhekk jirrikjedi ħafna finanzi. Filfatt biex dan l-eżerċizzju tant importanti jirnexxi inħasset il-ħtieġa li jinġabru l-fondi u f’Settembru ta’ l-2005 tfassal is-Save the Gouldian Fund.

Jien li naf kemm huma għal qalbi l-Gouldians u l-għasafar kollha l-oħra li nrabbi ħassejt il-bżonn li nikkontribwixxi jien ukoll – fil-fatt meta qrajt l-artiklu fuq l-internet dwar l-istat tal-Gouldians (http://users.skynet.be/fa398872/ensave.htm) ikkuntattjajt minnufih personalment lil Marcus Pollard, li kif għidt huwa dilettant bħali tat-trobbija ta’ l-għasafar. Għidtlu li ħa nġib dan l-artiklu fil-Passa-temp biex nqajjem għarfien fuq l-istat allarmanti tal-Gouldian fis-selvaġġ. Meta ikkorrispondejt ma’ Marcus Pollard u għidtlu bl-intenzjoni tiegħi qalli preċiżament dan il-kliem:

Kliem li verament jistħoqqlu pubblikazzjoni għax kulħadd jaf kemm għandu raġun! Fi ftit kliem Marcus Pollard qalli li huwa aktar faċli l-awtoritajiet jikkundannaw lin-nassaba għal qerda tal-Gouldian Finch milli jindirizzaw il-kawża propja. Bir-raġun jistaqsi għaliex għadhom qedin jonqsu mill-ambjent naturali tagħhom ladarba l-insib tagħhom ilu li waqaf sitta-w-għoxrin sena?!

Dan l-artiklu irridu jservi ta’ eżempju ċar kemm jien, u dilettanti oħra bħali tat-trobbija ta’ l-għasafar, lesti ngħinu f’proġetti għall-konservazzjoni ta’ l-għasafar kemm għal sodisfazzjon kbir personali, u anke sabiex innaqsu l-kritika distruttiva li niġu ttimbrati biha.

Għalhekk nissuġġerielkom iżżuru s-sit eletroniku fuq l-għibien tal-Gouldian mill-istat naturali tiegħu (http://users.skynet.be/fa398872/ensave.htm) u tikkontribwixxu inthom ukoll għal dan il-proġett ferm importanti – kull qatra tgħodd. Kif qalli Marcus Pollard stess…"It is people with your attitude that make all the hard work here worthwhile!". Grazzi.